Ако детето одеднаш почне да диши отежнато ( отежнато вдишување-инспириум) проследено со засипнатост и упорна кашлица, тоа делува вознемирувачки и за родителите и за детето. Бројни причини може да доведат до овие симптоми но најбитни се три:

Круп (ларингеален стридор)

• Тоа е најчеста причина за појава на засипнатост , отежнато вдишување и карактеристична кашлица која се споредува со лавеж на куче. Инспираторниот стридор главно се должи на спазма на мазните мускули на ларинксот или оток на ларингеалната лигавица.
• Најчесто се јавува на возраст од 6 месеци-3 години, но можно е и подоцна.
• Предизвикувачот е најчесто вирус, а поретко предизвикувачи се бактерии.
• Почетокот е постепен, а симптомите стануваат поинтензивни во тек на 24-48 часа, најчесто детето нема темепратура. Обично симптомите започнуваат во вечерните часови со појава на кашлица како „кучешки лавеж“, отежнато дишење, гласот е груб и засипнат.
• Интензитетот на заболувањето може да варира од лесен до многу тежок.

Затоа на родителите им се советува да консултираат лекар.

Што може да се направите итно, уште во домот?

• Детето треба да се внесе во купатило, да се пушти топла вода додека не се создаде пареа и детето да инхалира. Потоа се изнесува на чист воздух на прозорец или тераса, и се води на лекар.
• Кај дел од децата треба да се дава медикаментозна терапија: инхалација со антихистаминик ( сируп Promethazine 5 ml) или бронходилататор ( сируп Salbutamol 2.5-5 ml). Повеќето случаи можат да се решат амбулантски.
• Болеста има склоност да се повторува. Кога повторно ќе се јави во сличен облик, родителите може да се инструираат самите да применат инхалаторна терапија.

Епиглотитис

• Ова заболување е последица на бактериска инфекција ( Hemophilus influenza). Се карактеризира со нагла опструкција во предел на грлото (ларинксот), која може да го загрози животот на детето. Обично се јавува на возраст од 2-8 години.
• За разлика од круп ова заболување напредува многу побрзо, кашлицата е подраматична, се губи гласот ( афонија), отежнато е голтањето и проследено е со висока темепратура. Лекарите треба да се опрезни бидејќи и самиот преглед на грлото со шпатула, може да доведе до нагла смрт ( комплетна опструкција на респираторните аптишта со кардио-респираторен застој).
• Детето треба итно да се однесе во болница. Потребно е присуство на анестезиолог, за да го интубира детето и тогаш може да се види „како цреша црвено грло“.
• Терапијата се состои во ургентна интубација, кислород и доколку е неопходно се прави трахеотомија. Се даваат и антибиотици од широк спектар (комбинацијата на амоксицилин со клавуланска киселина , цефалоспорини, евентуално хлорамфеникол).

Аспирација на страно тело
Трета важна причина за нагла појава на отежнато дишење кај деца е аспирација на страно тело ( најчесто копчиња, кикирики, грав и сл.)

• Клинички започнува со нагла кашлица, промена на бојата на кожата и на слузниците кои помодруваат , понекогаш се јавува отежнато голтање и губиток на гласот, слично како кај астмата, но не реагира на антиастматични лекови.
• По оваа фаза на надразба, настапува фаза на привремено смирување на кашлицата, а по неколку дена воспаление на белите дробови.

Бронхопнеумониите се повторувачки, карактеристично со иста локализација, што треба да побуди сомнение за страно тело.

• Родителите треба да знаат да ја пружат првата помош кај аспирација
  (Хајмлихов зафат) и да применат постапка за кардио-пулмонално оживување ( Види „Прва помош“- прирачник за возачи издаден од Црвен Крст на Р. Македонија, 2004/стр.31 и 29) .

Каде да се обратите за помош?

• Итна медицинска помош, тел 94
• Клиника за детски болести, оддел за интензивна нега и терапија
• Институт за белодробни заболувања кај деца
• Клиника за оториноларингологија